ZARYS HISTORII
NA 30-LECIE OKRĘGU LESZCZYŃSKIEGO

Po odzyskaniu 11 listopada 1918 r. niepodległości na fali entuzjazmu z Odrodzenia Polski, ruch strzelecki wszedł w nowy rozdział. Ten doniosły fakt dawał możliwość wzbogacenia idei strzeleckich o treści narodowe i patriotyczne, pozwalał na odwoływanie się do dawnych, a konsekwentnie tępionych w latach zaborów, polskich tradycji Bractw Kurkowych.

Pod koniec 1925 r. na terenach tzw. Ziem Zachodnich działało 137 Bractw, z czego do Zjednoczenia należały 73. W Wielkopolsce były to Bractwa w: Bojanowie, Borku, Czarnkowie, Czempiniu, Chodzieży, Dolsku, Gnieźnie, Jarocinie, Jutrosinie, Kcyni, Kopanicy, Kórniku, Kępnie, Kościanie, Koźminie, Lesznie, Lwówku, Łobżenicy, Międzychodzie, Obrzycku, Obornikach, Ostrowie, Ostrzeszowie, Otorowie, Pniewach, Poznaniu, Pleszewie, Rakoniewicach, Rawiczu, Ryczywole, Szamotułach, Śmiglu, Śremie, Środzie, Swarzędzu, Stęszewie, Skokowie, Ujściu, Wieleniu, Wronkach, Wągrowcu, Wrześni i Zbąszyniu.

Na drugim Zjeździe delegatów połączonym z I Kongresem Zjednoczenia, który obradował w Poznaniu w dniach od 30 sierpnia do 4 września 1924 r., w związku ze znacznym wzrostem liczby bractw zdecydowano utworzyć cztery Okręgi: Poznański, Pomorski, Bydgoski i Śląski.

Na VI Zjeździe Delegatów, 25 marca 1928 r. w Poznaniu postanowiono wyodrębnić ze struktury Okręgu Poznańskiego podokręgi: Leszczyński, Ostrowski i Szamotulski.

23 marca 1930 r. w Inowrocławiu na VIII Zjeździe delegaci ostatecznie zreorganizowali Okręg Poznański. Utworzono samodzielne Okręgi: Poznański, Leszczyński, Ostrowski i Szamotulski.

Wybuch II wojny światowej położył kres działalności odrodzonych Bractw Strzeleckich. Władze okupacyjne skonfiskowały broń, zajęły strzelnice i inne obiekty. W czasie okupacji wielu członków organizacji straciło życie. Część mienia bractw została zniszczona, a większość uległa rozproszeniu.

Po zakończeniu II wojny światowej euforia wolności zapanowała również wśród członków przedwojennych Bractw Kurkowych. Mozolna praca w odbudowie zniszczeń po wojnie poszła jednak na marne. W 1948 r. działalność strzeleckich Bractw Kurkowych, w tym i Okręgu Leszczyńskiego, wbrew nadziejom i oczekiwaniom całego społeczeństwa polskiego, została zabroniona przez agencje rządowe PRL-u.

Nowy powiew wolności i demokracji, który przeszedł przez nasz kraj w 1989 r. zapoczątkował po 40 latach reaktywowanie Kurkowych Bractw Strzeleckich w III Rzeczypospolitej. Odrodziły się ponownie Bractwa w Kórniku-Bninie, Poznaniu, Rawiczu, Pogorzeli, Śremie, Śmiglu, Borku Wlkp. i innych miastach całej Polski.

Na VI Kongresie Zjednoczeniowym, który w dniach 8 i 9 listopada 1991 r. odbył się w Poznaniu, zostało reaktywowane Zjednoczenie Kurkowych Bractw Strzeleckich Rzeczypospolitej Polskiej. W dniu 8 listopada 1991 r. w poznańskim Ratuszu delegaci Zjednoczonych Bractw, na mocy ustawy Prawo o Stowarzyszeniach z dnia 7 kwietnia 1989 r., uchwalili Statut Zjednoczenia KBS RP. Wybrano władze Zjednoczenia. W Kongresie udział brało 7 Bractw. Pierwszym Królem Zjednoczenia został Brat Roman Rybacki z Rawicza.

Na I Zjeździe Delegatów Bractw odrodzonych w III RP, który odbył się w dniu 7 sierpnia 1992 r. w Poznaniu, wskrzeszono Zjednoczenie Kurkowych Bractw Strzeleckich Rzeczypospolitej Polskiej. W Zjeździe tym brało udział 12 Bractw z całej Polski.

14 i 15 maja 1993 r. w Śmiglu Krajowy Zjazd Delegatów KBS RP rozpoczął proces reaktywowania dawnych historycznych Okręgów.

25 marca 1995 r. odbyło się zebranie Zarządu Zjednoczenia w Poznaniu, na którym zatwierdzono siedziby Okręgów, m.in. ustanowiono siedzibę Okręgu Leszczyńskiego w Śmiglu. 7 kwietnia 1995 r. w Śmiglu odbyło się zebranie wyborcze Okręgu Leszczyńskiego. Delegaci wybrali Zarząd Okręgu, Komisję Rewizyjną i Sąd Honorowy. Prezesem Okręgu Leszczyńskiego został Jan Chomski z Kurkowego Bractwa Strzeleckiego w Śmiglu.

Na VII Kongresie KBS RP, który obradował w dniach 29-30 kwietnia 1995 r. w Starogardzie Gdańskim, podjęto uchwałę o zatwierdzeniu Okręgów: Poznańskiego, Leszczyńskiego, Ostrowskiego, Centralnego, Pomorskiego, Krakowskiego i Śląskiego. Poszczególne Bractwa leżące terytorialnie w historycznym zasięgu danego okręgu zgłosiły przynależność do dawnego okręgu. Do Okręgu Leszczyńskiego przynależność zgłosiły Bractwa z: Borku Wlkp., Rawicza, Pogorzeli, Śmigla, Kościana, Włoszakowic i Wojciechowa.

W kwietniu 2002 r. na zebraniu delegatów Bractw należących do Okręgu Leszczyńskiego na funkcję prezesa wybrano Romana Jasika z Pogorzeli. Jednak już rok później, 18 czerwca 2003 r. na zebraniu sprawozdawczo-wyborczym w Pogorzeli, delegaci zdecydowali o wyborze nowego Zarządu. Prezesem został Maciej Osiński z Bractwa Kurkowego w Rawiczu. I w konsekwencji również siedzibę władz Okręgu Leszczyńskiego przeniesiono do Rawicza. Zaraz po tych zmianach Tadeusz Pawłowski, nowy sekretarz Okręgu stworzył stronę internetową, na której na bieżąco zamieszczane są informacje o działalności Okręgu Leszczyńskiego.

Zarząd Okręgu czynił starania zmierzające do tworzenia nowych bractw, zwłaszcza w tych miejscowościach, które miały przedwojenne tradycje. Starania spowodowały, że w 2005 r. powstało Bractwo Kurkowe w Krobi, a w 2010 r. Bractwo Kurkowe w Poniecu. W tym też okresie dwa bractwa ubyły w Okręgu Leszczyńskim. W 2006 r. w związku z kilkuletnimi zaległościami finansowymi wobec Okręgu Leszczyńskiego z listy bractw przynależących do Okręgu skreślono Bractwo z Pogorzeli, a w 2010 r. na skutek postawienia w stan likwidacji ubyło Bractwo z Wojciechowa.

Od 2010 r., kiedy to Okręg obchodził 25-lecie reaktywowania, z inicjatywy Zarządu zebranie delegatów bractw przyznaje medale „Za Zasługi dla Okręgu Leszczyńskiego ZKBS RP”.  W 2010 roku przyznano ich piętnaście na 15-lecie Okręgu Leszczyńskiego, natomiast w kolejnych latach corocznie przyznawanych było najpierw po 5 sztuk, a ostatnimi latami po 3 medale.

W 2022 roku, 18 czerwca, odbyły się wybory władz Okręgu Leszczyńskiego ZKBS RP. Po 19 latach Maciej Osiński z uwagi na stan zdrowia zrezygnował z dalszego przewodniczenia Okręgowi, ale jednogłośną decyzją delegatów został honorowym prezesem Okręgu Leszczyńskiego. Na prezesa delegaci wybrali Roberta Karkosza, II starszego Bractwa Kurkowego w Rawiczu.

… na 30-lecie Okręgu Leszczyńskiego
wynotował Tadeusz Pawłowski.

Rawicz, 14 czerwca 2025 r.